William Wallace urodził się w pobliżu Paisley w hrabstwie Renfrewshire. Niewiele wiadomo o jego dzieciństwie i młodości. Zasłynął jako bohater podczas walk niepodległościowych. Był bodźcem dla  ...: Roberta the Bruce:... do wyrwania Szkocji spod hegemonii Anglii. Jego postawa stała się pomnikiem waleczności, a i jemu samemu wystawiono pomnik (...:Wallace Monument:...) stojący na skale Abbey Craig w pobliżu Stirling.
Cała historia zaczęła się od śmierci Aleksandra III w 1286 roku, który pozostawił po sobie nieletnią wnuczkę Małgorzatę, księżniczkę Norwegii. Król Anglii, Edward I, postanowił objąć władzę nad całą Szkocją i zasugerował, by Małgorzata wyszła za jego syna. Traktat małżeński podpisano i przypieczętowano w Birgham. Według niego Szkocja miała pozostać suwerennym królestwem, ale Edward mógłby trzymać angielskie garnizony w kilku szkockich zamkach. Kiedy młoda księżniczka zmarła, wszystkie plany się zmieniły. Pojawiło się wielu pretendentów do tronu, z czego najsilniejszymi byli John Balliol i Robert Bruce (dziadek słynnego bohatera).
Po decyzji na korzyść Balliola, koronował się on na króla
Wallace Monument w Stirling
Szkocji i odmówił dostarczenia wojsk Edwardowi, który wspierał jego starania o tron. Przeceniając swoje siły, zawarł on pakt z Francją, planując wspólną inwazję na Anglię. Edward, jako władca feudalny, wyruszył na północ po hołd od szkockiej szlachty. Gościł go między innymi Robert Bruce, któremu w zamian za zdradę, Balliol odebrał ziemie. Jednak Edward był gotowy do wojny. Rozgromił wojska szkockie pod Brechin w kwietniu 1296 roku. 10 lipca John Balliol ustąpił z tronu i oddał władzę Edwardowi, który zabrał ze Szkocji  ...:Kamień Przeznaczenia:.... Na zebraniu Parlamentu, który zwołał w Berwick otrzymał hołd i przysięgę poddaństwa od ponad 2000 Szkotów.
Jednak rosnąca liczba angielskiego wojska zaczęła budzić w Szkotach zapały nacjonalistyczne. W następstwie bójki z żołnierzami angielskimi i zabicia szeryfa na rynku w Lanark, znalazł się nowy przywódca. Był nim William Wallace, żywiący głęboką nienawiść do okupantów. Stanął na czele ogromnego ruchu oporu przeciw Anglii. Jego armia, złożona głównie z mieszkańców lokalnych wsi i miasteczek, odniosła zadziwiające zwycięstwo w Bitwie pod Stirling Bridge 11 września 1297 roku. Anglicy mieli problemy z manewrowaniem na bagiennych terenach i zostali złapani w pułapkę na wąskim moście. Zbuntowani Szkoci stanęli po jednej stronie mostu pontonowego, a Anglicy pod wodzą hrabiego Surrey - po drugiej. Po stronie szkockiej było 3500 ciężkozbrojnych, kilkuset łuczników i kilkudziesięciu kuszników oraz 358 ciężkozbrojnej
Posąg Wallace'a w bramie Zamku Edynburskiego
kawalerii. Strona angielska liczyła 580 najemnych i nie wyćwiczonych łuczników, ok. 1000 rycerzy i 1566 zwykłej jazdy oraz 6000 piechoty. Bitwę rozpoczęła strona szkocka szarżując na most i masakrując piechotę angielską. Szkoccy łucznicy i kusznicy ostrzeliwali angielską kawalerię, która szarżując zabijała równocześnie swoich żołnierzy. Natomiast szkocka piechota, po wycofaniu kawalerii, runęła na most, zabijając wszystkich na swej drodze. Szkoci przeszli na drugą stronę mostu wprost masakrując łuczników. Zwycięstwo wywołało wzrost pewności Szkotów. Opanowali oni część północnej Anglii, a William objął urząd strażnika królestwa, zastępując uwięzionego króla. Jednak już rok później partyzanci zostali pokonani przez Edwarda w Bitwie pod Falkirk 22 lipca 1298 roku. William zbiegł i ukrywał się. Wojska angielskie pojmały go w 1305 roku w pobliżu Glasgow, po czym zawiozły do Londynu, gdzie 11 sierpnia odbyła się jego krwawa egzekucja - został powieszony, później wypatroszony, odcięto mu głowę i poćwiartowano. W oczach Szkotów pozostał jednak symbolem walki o wolność.
W literaturze często pojawiał się motyw Williama Wallace'a. Dobrym przykładem jest późnośredniowieczny romans napisany przez Henrego Mistrala (Ślepy Harry) czy ksiązka sir Jamesa Fergusona "William Wallace, Strażnik Szkocji". Jednak nic tak nie rozpowszechniło historii bohatera jak film Braveheart - Waleczne Serce w reżyserii Mela Gibsona, grającego też rolę Williama. Film dostał 5 Oskarów za rok 1995, m.in. za najlepszą reżyserię i film fabularny.