Początki dynastii Stuartów sięgają 1371 roku, kiedy to na tron Szkocji wstąpił Robert II Stuart. Jego matka była córką Roberta I (Roberta the Bruce), którego syn - Dawid II - nie doczekał się potomstwa. Ojciec Roberta II piastował urząd Wielkiego Stewarda Szkocji (namiestnika) - stąd nazwa dynastii. Stuartowie rządzili Szkocją, a od 1603 roku również Anglią, do 1714 roku (Anna Stuart). W wyniku rewolucji Stuartowie utracili tron na rzecz dynastii hanowerskiej.
 
  • ROBERT II (1316-1390) - pierwszy z dynastii Stuartów, król Szkocji od 1371; syn Lorda Stewarda (tj. marszałka dworu królewskiego), po matce (Marjorie Bruce) wnuk ...:Roberta the Bruce:... Robert był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Elżbieta z rodu Mure, z którą miał dziesięcioro dzieci. Kolejną żoną została Eufemia de Ross, która obdarowała króla czwórką dzieci. Ponadto król miał jeszcze wiele kochanek i wiele nieślubnych dzieci. Zmarł w 1390 roku, został pochowany w Opactwie Scone.

  • ROBERT III (1337/40-1406) - najstarszy syn Roberta II i Elżbiety Mure. Naprawdę nazywał się Jan Stuart. Ożenił się z Anabellą Drumond, która została koronowana na królową-małżonkę. Mieli siedmioro dzieci. Najstarszy syn Dawid nie doczekał sukcesji - zmarł w 1402 roku. Sam Robert III umarł cztery lata później w zamku Dundonald i został pochowany w Opactwie Paisley. Tron po nim objął jego drugi syn - Jakub.

  • JAKUB I (1394-1437), od 1406 król Szkocji. Jakub w momencie śmierci swojego ojca i objęcia tronu miał 12 lat. Dla własnego bezpieczeństwa zotał wysłany do Francji, a rządy w jego imieniu objął jego stryj - Robert Stuart, brat króla Roberta III. W czasie próby schronienia się we Francji Jakub I został pojmany przez angielskiego króla Henryka IV, który zażądał okupu za chłopca. Jednak Robert Stuart do swojej śmierci w 1420 roku nie zapłacił królowi angielskiemu za uwolnienie bratanka i prawowitego króla. Dopiero po jego śmierci Szkoci zdołali zebrać odpowiednią sumę, doprowadzając do powrotu do kraju Jakuba I w 1424 roku. Jeszcze w więzieniu ożenił się z kuzynką Henryka IV - Joanną Beaufort, z którą później miał ośmioro dzieci. Jakub I został zamordowany przez swoich przeciwników w 1437 roku w Perth.
    Jakub I był poetą i prawdopodobnie autorem alegorycznego poematu miłosnego The Kingis Quair [...::: księga królewska :::...], pisanego strofą 7-wierszową (ababbcc), zwaną w wersologii królewską.

  • JAKUB II (1430-1460) - zwany Ognistą Twarzą z powodu czerwonego znamienia na twarzy. Syn Jakuba I i Joanny Beaufort. Ciekawostką jest fakt, że Jakub II miał starszego brata bliźniaka, który jednak zmarł przy porodzie. Jakub II był władcą okrutnym. Ożenił się z Marią z Guelders, z którą miał siedmioro dzieci. Zmarł podczas oblężenia zamku Roxburgh, kiedy to działo odpalone przez króla wybuchło zabijąjąc i jego. Został pochowany w Opactwie Holyrood.

  • JAKUB III (1451-1488) - syn króla Jakuba II. Ożenił się z córką króla Skandynawii Christiana I, Małgorzatą Duńską, z którą miał trzech synów. Dzięki temu małżeństwu do terytorium Szkocji dołączyły Szetlandy i Orkady. Król nie cieszył się sympatią arystokracji, gdyż czesto przebywał w otoczeniu ludu. Został zabity przez szlachtę pod wodzą swojego syna Jakuba IV.

  • JAKUB IV (1473-1513), z dynastii Stuartów, król Szkocji od 1488. Ustabilizował sytuację wewnętrzną, usprawnił sądownictwo. Był mecenasem nauki i sztuki. W sojuszu z Francją prowadził wojnę przeciw Anglii. W 1502 zawarł pokój z Henrykiem VII Tudorem, w 1503 roku poślubił jego córkę, Małgorzat Tudor, co po wygaśnięciu dynastii Tudorów (1603) dało Stuartom prawo do tronu angielskiego. Para miała kilkoro dzieci, poza tym król miał liczne potomstwo z kochankami. W 1512 roku odnowił sojusz z Francją, a w 1513 zaatakował Anglię. Podporządkował Szkocji Hebrydy. Zginął w bitwie na polach Flodden.

  • JAKUB V (1512-1542), król Szkocji od 1513 (objął panowanie jako roczne dziecko), jedyny syn Jakuba IV. W okresie jego małoletniości zaznaczyła się w Szkocji rywalizacja frakcji profrancuskiej i proangielskiej. Sam jakub przebywał w niewoli na zamku Falkland, uwięziony przez klan Douglasów. W 1528 roku udało mu się zbiec z niewoli i przejąć władzę w Szkocji, wprowadzając rządy twardej ręki. Jego koligacje z dworem francuskim (2 małżeństwa - z Magdaleną de Valois i z Marią de Guise) wywołały wojnę z Anglią, zakończoną klęską wojsk szkockich pod Solway Moss. Załamany psychicznie król wkrótce zmarł, pozostawiając jako dziedziczkę kilkudniową córkę, Marię Stuart.

  • ...::: MARIA I STUART :::...

  • JAKUB VI SZKOCKI (1566-1625) - król Szkocji od 1567 oraz Anglii i Irlandii od 1603 (jako Jakub I), syn Marii Stuart i lorda Darnleya. Osadzony na tronie szkockim po abdykacji matki, był w okresie małoletniości świadkiem rywalizacji o władzę ugrupowań politycznych i religijnych (katolików i prezbiterian). Rozwiązując później ich konflikty znacznie wzmocnił władzę królewską wobec możnych, parlamentu i Kościoła prezbiteriańskiego. Licząc na sukcesję angielską (jako potomek Henryka VII) utrzymywał dobre kontakty z Elżbietą I i zgodnie z jej wolą objął w 1603 roku tron angielski, łącząc unią personalną oba królestwa. Podejmując próby wprowadzenia w Anglii rządów absolutnych, napotkał opór parlamentu oraz sądów powszechnych broniących się przed rozszerzeniem prerogatyw królewskich; względną tolerancję religijną początku panowania zastąpił po spisku prochowym w 1605 roku dążeniem do ścisłego podporządkowania spraw religii Kościołowi anglikańskiemu i monarchii. Wobec kryzysu finansów Korony bezskutecznie usiłował uzyskać subsydia od parlamentu. W 1604 roku zawarł pokój z Hiszpanią i doprowadził do zbliżenia z Habsburgami (zerwanego 1623). Nie podjął efektywnych działań w okresie wojny trzydziestoletniej. Jego polityka zagraniczna obniżyła międzynarodową pozycję Anglii. Jest autorem poezji oraz książek o prerogatywach władzy królewskiej (The True Law of Free Monarchies 1598).

  • KAROL I (1600-1649), król Anglii, Szkocji i Irlandii od 1625 roku. Był synem Jakuba I i Anny Duńskiej. Prowadził politykę umacniania władzy królewskiej, co wraz z niepopularną aktywnością zagraniczną (nieudane wyprawy księcia Buckinghama do Hiszpanii w 1625 roku i do Francji w 1627 roku) i trudnościami finansowymi, doprowadziło do konfliktów z parlamentem. W 1628 roku został zmuszony do przyjęcia Petycji o prawo, zakazującej m.in. nakładania podatków bez zgody parlamentu. W 1629 roku rozwiązał parlament i do 1640 roku sprawował rządy osobiste. Zawarł pokój z Francją (1629) i Hiszpanią (1630). Wykorzystując luki prawne i zapomniane prerogatywy zwiększał podatki bez odwoływania się do parlamentu, popierał reformy arcybiskupa W. Lauda w Kościele anglikańskim, budzące sprzeciw purytanów i anglikańskich konserwatystów. W 1638 roku próba dokonania zmian w Kościele szkockim wywołała konflikt z prezbiterianami szkockimi, który nasilił trudności finansowe króla i w 1640 roku zmusił go do zwołania Parlamentu Krótkiego, a następnie Parlamentu Długiego. Nieustępliwa postawa części posłów skłoniła go do opuszczenia w 1642 roku Londynu i wszczęcia wojny domowej. W 1645 roku został pokonany przez siły parlamentu, a ujęty w 1647. W 1649 roku sądzony przez trybunał Parlamentu Kadłubowego, uznany za tyrana i zdrajcę narodu, ścięty publicznie.

  • KAROL II (1630-1685), król Anglii, Szkocji i Irlandii od 1660 roku. Był synem Karola I i Henrietty Marii Bourbon.  Po klęsce swojego ojca w wojnie domowej został wysłany do Kornwalii w 1645 roku. Trzy lata później podjął nieudaną próbę lądowania w Anglii. W 1649 roku po ujęciu i zgładzeniu jego ojca Karola I, Anglia została republiką, a w Szkocji został obwołany królem. Przybył tam w 1650 roku, zniósł anglikanizm w Szkocji i koronował się w 1651 roku w Scone. W tym samym roku został pokonany przez Olivera Cromwella pod Worcester. Po klęsce uciekł do Francji. W okresie kryzysu republiki związanym ze śmiercią Olivera Cromwella, został w roku 1660 powołany przez parlament na tron. Prowadził politykę restauracji (przywracanie przedrewolucyjnych praw, aparatu państwowego i pozycji oficjalnego Kościoła anglikańskiego). Kontynuował działania Cromwella wspierające angielską ekspansję handlową (akty nawigacyjne z 1660 i 1663 roku) i zamorską (opanowanie Nowego Jorku, uzyskanie Bombaju). W latach 1665-67 i 1672-74 toczył wojny z Niderlandami, za to utrzymywał bliskie stosunki z Francją (tajny traktat z 1670 roku). Usiłował hamować nietolerancję religijną anglikanów, oparł się ich naciskom pozbawienia brata, katolika Jakuba II, praw do sukcesji, wymógł jednak wychowanie jego córek z pierwszego małżeństwa, Marii i Anny, w wierze protestanckiej. Za jego panowania wykształciły się partie polityczne wigów i torysów. Karol i jego żona Katarzyna de Braganca nie mieli wspólnych dzieci. Miał natomiast liczne potomstwo z wieloma kochankami. Zmarł w 1685 roku, nie pozostawiwszy dziedzica.

  • JAKUB VII (1633-1701), król Anglii (jako Jakub II), Irlandii oraz Szkocji w latach 1685-88. Był synem Karola I i Henrietty Marii Bourbon, a bratem Karola II. Od 1660 wielki lord admiralicji, dowodził w wojnach z Holandią, kierował rozbudową i reformą floty. Około 1668-69 roku przeszedł z anglikanizmu na katolicyzm, co było utrzymywane w tajemnicy przez kilka lat. W roku 1673 z powodu narastania antykatolickich nastrojów, parlament uchwalił Test Act, który warunkował objęcie ważnych stanowisk w państwie od wyznania wiary protestanckiej. Jakub nie zgodził  się na te wyznanie i w 1673 roku musiał zrzec się stanowisk. Pomimo prób w latach 1679-81 odsunięcia go od sukcesji przez parlament, w 1685 roku objął bez przeszkód tron po śmierci swojego brata Karola II. Pewien poparcia parlamentu posunął się do krwawych represji wobec powstań w Szkocji i północno-zachodniej Anglii oraz podjął działania odczytane jako chęć restytucji katolicyzmu. W 1687 roku ogłosił Deklarację o tolerancji religijnej. Próby ograniczenia praw parlamentu (odraczany od 1685) oraz narodziny katolickiego następcy tronu z drugą żoną Jakuba, Marią z Modeny, pchnęły grupę anglikańskich polityków do zwrócenia się o interwencję do Wilhelma III Orańskiego (rewolucja angielska 1688-89 roku). W 1688 roku umożliwiono Jakubowi II ucieczkę do Francji, gdzie, po nieudanej próbie odzyskania tronu w 1689 roku  przebywał do śmierci. Stronników powrotu na tron Jakuba VII nazywano jakobitami. Wywoływali oni serię powstań aż do ostatecznej klęski w ...:bitwie pod Culloden:....

  • MARIA II STUART (1662-94), królowa Anglii, Szkocji i Irlandii od 1689. Była córką króla Jakuba II i lady Anny Hyde. Na rozkaz Karola II była wychowana w protestantyzmie, podobnie jak jej siostra Anna. W 1677 roku poślubiła Wilhelma III Orańskiego, z którym nie doczekała się potomstwa (przebyła trzy poronienia). W 1688 roku została powołana na tron przez lordów anglikańskich niezadowolonych z rządów jej ojca, katolika. Wilhelm III zażądał tytułu króla, będąc wnukiem Karola Stuarta). Rok 1689 przyniósł jej koronację razem z Wilhelmem, który wprawdzie sprawował faktyczne rządy, jednak często był nieobecny z powodu udziału w bitwach. Za czasów panowania Marii i Wilchelma Anglia stała się monarchią parlamentarną. Z siostrą Anną utrzymywały chłodne stosunki.

  •  ANNA STUART (1665-1714), od 1702 królowa Anglii i Szkocji (od 1707 roku królowa Wielkiej Brytanii) oraz Irlandii. Była córką Jakuba II i lady Anny Hyde, młodszą siostrą królowej Marii II. Wstąpiła na tron po śmierci Wilhelma III Orańskiego. Za panowania Anny zaznaczyła się rywalizacja wigów i torysów oraz wzrost znaczenia ministerium w rządzeniu państwem. Anna wielokrotnie roniła, a żywe dzieci albo umierały w dniu narodzin, albo nie dożywały ponad wiek dziecięcy. Sama królowa zmarła na różę w 1714 roku, nie pozostawiając następcy. Pochowano ją w Opactwie Westminsterskim.