Owce rasy Soayprymitywną odmianą owiec (Ovis aries) o długim runie, żyjących dziko i 
Owca rasy Soay
w hodowli. Pochodzą one z wyspy Soay, położonej w archipelagu ...:St Kilda:..., należącym do ...:Hebrydów Zewnętrznych:....
Są one jedną z najbardziej prymitywnych ras owiec na świecie, które niewiele różnią się od swoich przodków sprzed kilku tysięcy lat. Nie zachowały się żadne źródła na temat powstania tej odmiany, ale przypuszcza się, że pojawiły się one z pierwszymi osadnikami na wyspie, około 3000 lat temu, podczas epoki brązu. Jest to najstarsza znana rasa owiec.
W latach 30-tych XX wieku część owiec została przeniesiona z Soay na Hirtę przez Markiza Bute po ewakuacji ludzi i od lat 50-tych jest pod stałą obserwacją.
Z wyglądu owce Soay przypominają śródziemnomorskie muflony, które zresztą mogą być ich przodkami. Są dużo mniejsze niż większość domowych owiec, ale za to silniejsze. Średnia waga waha się w granicach 27-32 kg. Mają długie runo, które gubią naturalnie - nie wymagają strzyżenia. Utrata sierści następuje wiosną lub latem. Kolor sierści zwykle jest
Głowa barana (zdj. Stephen Jones)
czekoladowobrązowy
, ale nierzadkie są też owce czarne lub w białe plamy. Wełna z owiec Soay może być miękka lub szorstka. Miększą wykorzystuje się do przędzenia, natomiast z ras o szorstkich włosach uzyskuje się skórę.
Ogon jest krótki i chudy. Barany mają dwa skręcone ślimakowato, twarde rogi, które  największy wzrost wykazują przez pierwsze pół roku życia. W pełni wykształcone rogi mają 5-6-letnie barany. Około 7% populacji baranów z Hirty wykształca rogi nieprawidłowe - małe i zniekształcone. Samice mogą mieć rogi (są wtedy mniejsze niż rogi baranów), rogi nieprawidłowe lub nie mieć ich w ogóle. W przypadku samic częstość występowania poszczególnych form rozkłada się mniej więcej po równo.
Owce te z charakteru inteligentne, bystre i zabawne. Owce mają wybitny instynkt macierzyński. Doskonale czują się na pastwiskach, które znajdują się na pagórkach lub w pobliżu lasów. Z wełny owiec Soay produkowało się również tartan. Obecnie uzyskuje się z nich także mięso, które należy do najwyborniejszych.
Owce Soay należą do rzadkich. Na Hircie ich liczba oscyluje wokół 1500 sztuk.


zdjęcia udostępnione na licencji Creative Commons Atribution-Share Alike 2.0 Generic