Parlament


Szkocki Parlament (gael. Pàrlamaid na h-Alba, szkoc. Scots Pairlament) jest narodowym
Budynek Parlamentu Szkockiego w Edynburgu
jednoizbowym organem władzy ustawodawczej. Jego siedziba mieści się w Edynburgu, w dzielnicy Holyrood, tuż u stóp ...:Arthur's Seat:....
Niegdysiejszy Parlament Szkocji został połączony z Parlamentem Anglii w 1707 roku po Akcie o Unii. Tak powstał Parlament Wielkiej Brytanii. Obecny Parlament założono w 1998 roku po referendum obywatelskim, gdzie większość Szkotów opowiedziało się za utworzeniem osobnego parlamentu. Stworzony został, by jeszcze raz Szkoci mieli okazję prześledzić i przyjąć ustawy, które zostały obalone przez Parlament UK, a które miały ogromne znaczenie dla Szkocji. Pierwsze obrady odbyły się 12 maja 1999 roku.
Inaczej niż w parlamencie brytyjskim, społeczeństwo szkockie może uczestniczyć w życiu politycznym na dwa sposoby - przez system publicznych petycji oraz uczestniczyć w swego rodzaju wiecach organizowanych przez członków parlamentu.

Parlament ma przywilej wnoszenia, rozpatrywania i przyjmowania ustaw związanych m.in. z:

  • rolnictwem, rybołówstwem i leśnictwem, środowiskiem, standardami żywności, zdrowiem
  • rozwojem ekonomicznym Szkocji i jej interesami
  • edukacją i badaniami naukowymi
  • szkockim prawem i sądami, policją i strażą pożarną, a także z  lokalnymi władzami
  • sportem i sztuką
  • transportem
  • turystyką
  • pracą socjalną.
  • zmianami podatku dochodowego o nie więcej niż 3%

Do kwestii zarezerwowanych dla Parlamentu Westminsterskiego należą:

  • sprawy związane z aborcją, radiofonią i telewizją, służbą cywilną,
  • konstytucja
  • wspólny rynek dla Wielkiej Brytanii i polityka zagraniczna
  • rynek i gospodarowanie energią (elektryfikacja, węgiel, ropa, gaz, energia jądrowa)
  • obrona narodowa, wojsko, ochrona granic, policja narkotykowa
  • zatrudnienie, zabezpieczenia socjalne
  • większość regulacji transportowych
  • stabilność brytyjskiego systemu fiskalnego, ekonomicznego i monetarnego

Parlament liczy 129 Członków. Po wyborach w 2016 roku struktura partyjna przedstawia się następująco:

 

Nazwa polska

Nazwa oryginalna

Miejsc w 2016
Miejsc w 1999
  Szkocka Partia Pracy Scottish Labour Party 24
56
  Narodowa Partia Szkocka Scottish National Party 63
35
  Szkocka Patria Konserwatywna
Scottish Conservative & Unionist 31
18
  Liberalni Demokraci Scottish Liberal Democrats 5
17
  Szkocka Partia Zielonych Scottish Green Party 6
1
  Szkocka Partia Socjalistyczna Scottish Socialist Party -
1
  Niezrzeszeni   -
1

Wybory do Parlamentu odbywają się według ordynacji proporcjonalnej, a konkretnie metody mieszanego systemu proporcjonalnego. Polega on na tym, że każdy obywatel posiada dwa głosy. Jeden oddaje na osobę wybieraną w jednomandatowych okręgach wyborczych (jest to 73 posłów, ich mandaty mają większą siłę), a drugi głos oddawany jest na listę partyjną (daje on miejsce pozostałym 56 posłom).
Każdy z ośmiu regionów wyłania siedmiu posłów dodatkowych (partyjnych). Te regiony to: Highlands i Wyspy, Szkocja Północno-Wschodnia, Środkowa Szkocja i Fife, Zachodnia Szkocja, Glasgow, Szkocja Centralna, Szkocja Południowa oraz Lothians.
Członkowie Parlamentu wybierają Przewodniczącego (odpowiednika marszałka). Obecnie tę funkcję piastuje Ken Macintosh.
Parlament wybiera także Pierwszego Ministra, który jest głową rządu. Teoretycznie Parlament powinien wyznaczać wszystkich członków rządu, jednak w praktyce wybór należy do premiera. Jego urząd pełni obecnie Nicola Sturgeon.