W szkockich górach, szczególnie w rejonie Highlands, panują surowe warunki klimatyczne. Na niektórych terenach, jak Płaskowyż Cairngorm, będący największym obszarem górskim i wyżynnym w Zjednoczonym Królestwie, nawet w najcieplejszych okresach roku panuje klimat polarny. Jednak klimat Szkocji jest bardzo zróżnicowany. Na zachodnim i północnym wybrzeżu Prąd Zatokowy przynosi ciepłe powietrze, pozwalające na przykład w Inverness hodować kwitnące podzwrotnikowe rośliny.
W środkowej Szkocji panują ostrzejsze warunki klimatyczne z uwagi na silne wiatry i stałe
Widok na Ben Nevis ze Schodów Neptuna
zachmurzenie. Szczyt Ben Nevis (1344 m n.p.m.) zwykle ukryty jest w chmurach, przez osiem miesięcy zaś uderzają w niego wichury. Granica lasu w górach środkowej Szkocji dochodzi nawet do 600 m n.p.m., podczas gdy na zachodnim wybrzeżu wynosi zaledwie 45 m n.p.m.

Szkocja znajduje się w obszarze tzw. ciągłych opadów. Jednak nie wszędzie padają obfite deszcze. W zachodniej części gór poziom opadów wynosi nawet 4500 mm na rok, podczas gdy na wschodnim wybrzeżu osiąga on wartości poniżej 800 mm na rok. W górach liczbę dni, podczas których poziom opadów wynosi ponad 0,2 mm dziennie, można oszacować na ponad 250.
Słońce grzeje najmocniej w maju i czerwcu. Wtedy też słońce wschodzi najwcześniej, a zachodzi najpóźniej. W czerwcu na Szetlandach obserwowane są białe noce, a w Lerwick dzień jest dłuższy o 4 godziny niż w Londynie. Temperatura w lecie rzadko przekracza 30°C, zwykle słupek rtęci nie podnosi się wyżej niż do temperatury 20 - 25°C. Maksymalną temperaturę zanotowano w Greycrook 9 sierpnia 2003 r. - 32,9°C. Średnia roczna temperatura w Szkocji wynosi od 7°C na północy do 9°C na południowym-zachodzie. Z każdym podwyższeniem terenu o 100 m temperatura spada o 0,6°C. Na szczycie Ben Nevis, najwyższym wzniesieniu Wielkiej Brytanii, osiąga ona wartości -0,3°C. W głębi lądu panuje ostrzejszy klimat. Tam też zdarzają się najniższe temperatury (w Braemar 11 lutego 1895 r. i 10 lutego 1982 r. zanotowano spadek słupa rtęci do -27,2°C).
Najcieplejszym latem było lato roku 2003, ze średnią temperaturą 14°C, a najzimniejszym - lato 1922 roku (średnia temperatura 10,6°C).

Miesiąc temperatura w dzień (°C) temperatura w nocy (°C) godziny słoneczne na dzień
dni deszczowe
Styczeń 5,5 1,1 1,8 17
Luty 6,0 1,1 2,6 15
Marzec 8,0 2,3 3,3 15
Kwiecień 10,8 4,0 5,3 14
Maj 13,5 6,3 6,1 14
Czerwiec 16,7 9,2 6,0 15
Lipiec 18,4 11,2 5,4 17
Sierpień 17,8 11,1 4,5 16
Wrzesień 15,6 9,4 4,3 16
Październik 12,1 6,7 3,3 17
Listopad 8,7 4,1 1,8 17
Grudzień 6,8 2,4 1,5 18


Charakterystyczną cechą szkockiego klimatu jest występowanie silnego wiatru. Wzmaga się on wraz z wysokością i osiąganiem północnych krańców kraju. Bardzo silne wiatry wieją na Szetlandach. Zachodnie pagórki pokryte są często przez mgły, nadające Szkocji niepowtarzalny urok. Zalegają one nocą, a podnoszą się rankiem. Jakkolwiek spotykamy tereny, gdzie mgły występują prawie cały dzień, a szczególnie podczas zimowych miesięcy. W niektórych regionach Szkocji spotykane są tzw. mgły lodowe, które tworzą się, gdy kropelki mgły zamarzają w kryształki lodu. W promieniach słońca tworzą diamentowy pył, lśniący w wyniku załamywania światła w kryształkach.
Śnieg pada średnio od 20 dni w roku na zachodnim wybrzeżu, do ponad 100 dni w roku w Górach Cairngorm. Rzadko spada na nizinach przed listopadem i najczęściej nie utrzymuje się dłużej niż do końca kwietnia. Na Wyspach Zachodnich i większości wybrzeży śnieg można spotkać zaledwie przez kilkanaście dni w roku.

W Szkocji można obserwować zorzę polarną północną (aurora borealis). Powstaje, kiedy naładowane słoneczne cząstki zostają się w pole magnetyczne Ziemi, a następnie zderzają się z cząsteczkami należącymi do wyższych warstw atmosfery (termosfera, egzosfera). Charakterystyczne zabarwienie pochodzi od wzbudzonych cząstek: tlenu (kolor zielony) i azotu (kolor czerwony). Zorze polarne są widywane na wysokościach geograficznych powyżej 65 równoleżnika na północ, czyli na północnym skrawku Szkocji - Orkadach i Szetlandach. Można je zaobserwować głównie jesienią, zimą i wiosną, a na obserwację najlepiej obrać sobie spokojny teren, z dala od miejskich świateł.