Na obszarze Szkocji mówi się trzema językami.

Pierwszy z nich to angielski, który wprawdzie nie jest językiem oficjalnym, ale funkcjonuje jako taki na terenie całej Szkocji. Różni się on od "czystego" angielskiego naleciałościami z języka szkockiego i gaelickiego (tzw. Scottish English).

Drugi język to szkocki (scots). Wielu badaczy nie uważa go za odrębny język, a jedynie odmianę angielskiego różniącą się słownictwem i gramatyką. Obecnie tym językiem posługuje się około 10% Szkotów. Szkocki był powszechnie używany do XVIII wieku, czyli do czasów unii z Anglią, kiedy to został wyparty przez język angielski. Pod koniec XVIII i w początkach XIX wieku szkocki był popularnym językiem w literaturze, o czym świadczą choćby dzieła ...:Roberta Burnsa:... i ...:Waltera Scotta:.... Także dzisiejsi pisarze szkoccy czerpią z tej tradycji, o czym świadczy np. powieść Irvine'a Welsha "Trainspotting".
Język scots dzielony jest na pięć dialektów:

  • lallans - czyli Lowland Scots, którym mówi się w części środkowej Nizin (czyli okolicach Edynburga, Glasgow i Dundee). Jest to także dialekt najczęściej używany w literaturze.
  • dorycki (Doric) czyli północny szkocki - używany w Aberdeen i północno-wschodniej Szkocji
  • południowy szkocki - używany w regionie Border
  • dialekt wyspiarski - używany na Orkadach i Szetlandach
  • ulsterski - dialekt potomków osadników szkockich osiadłych w Irlandii Północnej i hrabstwie Donegal w Irlandii

Trzecim językiem używanym w Szkocji jest gaelicki (Gáidhlig) czyli tzw. Highland Scots. Należy on do grupy języków celtyckich, obok irlandzkiego, walijskiego i bretońskiego.

Napisy w języku gaelickim funkcjonują na Hebrydach i w regionie Highlands

Pierwotnie to tej grupy zaliczały się także Manx, czyli wymarły na początku XX wieku język z wyspy Man i kornwalijski, który wyszedł z użytku w XVIII w. Szkocki gaelicki należy do podgrupy języków goidelskich, czyli odmiany Q języka celtyckiego. Gaelickim posługuje się ok. 80 tys. Szkotów . Mówiący gaelikiem mieszkają głównie na ...:Wyspach Zachodnich:..., na Skye i kilku wyspach regionu Agryll. Ten teren nazywany jest Gáidhealtachd. Poza tym obszarem, do grupy mówiących gaelickim zalicza się emigrantów zamieszkujących Kanadę i Stany Zjednoczone. W 2005 roku ...:Parlament Szkocki:... uchwalił Akt o Języku Gaelickim, który nakazuje traktować go jako oficjalny, na równi z angielskim. Ma się to przyczynić do rozpowszechniania i odrodzenia tradycji mówienia tym językiem.
...:Orkady:...
i ...:Szetlandy:... reprezentują odrębną kulturę. Przez wiele lat były pod panowaniem wikingów. Od X do XVII w. w użyciu był język nordyjski. Obecnie mieszkańcy wysp mówią dialektem wspartym o szkocki, zapożyczając niektóre słowa z nordyjskiego.