Opactwo na Ionie (Iona Abbey) było centrum szkockiego chrześcijaństwa i jednym z pierwszych i najważniejszych ośrodków religijnych w Zachodniej Europie. 
Widok na opactwo 
Iona jest małą wysepką, położoną na zachód od wyspy Mull, w hrabstwie Agryll i Bute, na zachodnim wybrzeżu Szkocji. Założenie opactwa przypisywane jest świętemu Kolumbanowi, który dotarł na Ionę jako misjonarz z Irlandii w 563 roku i założył tam klasztor. Mnisi z Iony z kolei, wędrując po całej Europie, zakładali nowe klasztory (dotarli aż do Szwajcarii). Klasztor na Ionie szybko się rozrastał i wkrótce stał się religijną potęgą. Pierwsze zniszczenie klasztoru datuje się na rok 802, kiedy to podczas drugiego najazdu Wikingów na wyspę (pierwszy miał miejsce w 795 roku), spalony został drewniany budynek klasztoru wzniesiony przez Kolumbana. Zginęło wówczas większość mnichów. W 818 roku rozpoczęto budowę nowego klasztoru, nieco na południe od pierwszego, tym razem z kamienia. Jednak i ten został zniszczony przez Wikingów w 825 roku. Aby uchronić ocalałe relikwie, w 849 roku przeniesiono je do Katedry w Dunkeld w hrabstwie Perthshire oraz do Kells w Irlandii. Tam też odnaleziono słynną ...:Księgę z Kells:..., czyli Ewangeliarz z VIII lub IX wieku, bogato ilustrowany i zdobiony celtyckimi motywami, napisany przez mnichów z Iony. 
Przez kolejnych kilka wieków na Ionie funkcjonował tylko cmentarz, zwany Relig Odhráin, na którym chowano królów ...:Dalriady:... i później Szkocji, aż do ...:Makbeta:... w 1057
Po prawej krzyż św. Marcina, 
przy drzwiach - krzyż św. Jana
roku. Badania przeprowadzone w 1549 roku ujawniły, że na cmentarzu przy opactwie spoczywa 48 królów Dalriady i Szkocji, 8 królów norweskich i 4 irlandzkich.
Około 1200 roku świetność Ionie postanowił przywrócić Reginald MacDonald z Islay. Na pozostałościach kamiennego klasztoru wzniósł wielkie Opactwo Benedyktyńskie. W pobliżu zbudował również klasztor Sióstr Augustynianek
Dalekie, wyspiarskie położenie opactwa nie uchroniło go od fali rewolucji lat 60-tych XVI wieku. Aczkolwiek, w przeciwieństwie do większości budowli religijnych zlokalizowanych na głównym lądzie, sam budynek nie został rozebrany. Z otoczenia opactwa znikło za to 357 kamiennych krzyży. Od tamtej pory Opactwo sukcesywnie popadało w ruinę.
Zmiany nastąpiły w roku 1874, kiedy to Ósmy Książę Agryll wynajął architekta Roberta Rowana Andersona, by ten zachował pozostałości Opactwa. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 1899 roku, wraz z utworzeniem Towarzystwa Opieki nad Katedrą Iona, które przejęło Opactwo, Klasztor Augustynianek, Kaplicę św. Orana i cmentarz. Rekonstrukcja budynków rozpoczęła się w 1902 roku, a zakończyła w 1965. Opactwo działa nadal jako ośrodek chrześcijaństwa. 
Na całej Ionie można znaleźć wiele ...:krzyży celtyckich:.... Najsłynniejszy z nich - krzyż św. Marcina - stoi przy drodze prowadzącej do Opactwa. Replikę krzyża św. Jana można podziwiać przy drzwiach, a oryginał - wewnątrz, w muzeum. 
Opactwo było ukochanym miejscem Johna Smitha, niegdysiejszego przywódcy Partii Pracy. Po jego śmierci w 1994 roku, pochowano go na cmentarzu na Ionie.