Obszar dzisiejszej Szkocji kiedyś był połączony z łańcuchem Torngat, leżącym na półwyspie
Labrador w Kanadzie. Te pasmo górskie było częścią prowincji grenwilskiej, nazwanej tak od orogenezy, w której powstało. Podczas tego górotworzenia obecna Ameryka Północna zderzyła się z Gondwaną (późny proteozoik, ok. 1 mld. lat temu). W tym czasie "Szkocja" leżała prawie równolegle między północnym krańcem Nowej Funlandii a południowym Grenlandii, położona na północny-wschód od tej pierwszej i południowy-zachód od drugiej.
Dolina ...:Great Glen:... (Glen More) jest uskokiem zrzutowo-przesuwczym, podobnym do uskoku San Andreas w Kalifornii. Z powodu sprężającego napięcia wzdłuż uskoku powstawały pęknięcia. Tam, gdzie uskok  napotkał powierzchnię lądu, woda przenikała do pęknięć. Zamarzanie i topnienie wody, razem z jej spływem w dół pochyłości, przyczyniało się do przyspieszenia erozji, która spowodowała rozwój charakterystycznych szkockich jezior zwanych "loch", przebiegających od południowego-zachodu na północny-wschód, podobnie jak uskok Great Glen. Przykładami są Loch Ness, Loch Linnhe i Loch Lochy. 
Ten rodzaj jezior nie powinien być mylony z przybrzeżnymi jeziorami, będącymi pozostałością po lodowcu, takimi jak Loch Maree czy Loch Nevis. Kiedy lodowiec topniał, na nowo odciążona litosfera wypiętrzała się. Było to spowodowane izostatycznym odskokiem od gęstej, półpłynnej astenosfery położonej poniżej. Wzrost poziomu nachylenia powierzchni lądu wywoływał szybsze spływanie topniejącej wody w dół stoku, a w konsekwencji transport saltacyjny osadów, pogłębiający jeziora w kierunku morza. 
Szkocja i Anglia początkowo były oddzielone Oceanem Iapetus. Szew między państwami przebiega mniej więcej jak Wał Hadriana.


Szczególne podziękowania za pomoc w przygotowaniu tej stronki dla pani geolog Irenki!