Królestwo Dalriady (gael. Dál Riata) było gaelickim królestwem, rozciągającym się na zachodnim wybrzeżu Szkocji i północnym brzegu Irlandii. Obejmowało dzisiejsze hrabstwa Agryll i Bute (Szkocja) oraz County Antrim (Irlandia Pn.).
Przypuszczalnie szkocka część królestwa powstała jako kolonia po najeździe osadników z Irlandii. Jednak ta teoria nie znalazła jeszcze ostatecznego potwierdzenia. Irlandzka Dalriada znajdowała się pod panowaniem rodu Ulaid.
Mieszkańcy Dalriady nazywani są Szkotami, od łacińskiego słowa scotti, pierwotnie oznaczającego "jeźdźców". Organizowali oni najazdy na rzymskie terytoria Brytanii przez prawie cztery wieki.
Jeśli wierzyć średniowiecznym legendom, Szkoci z Dalriady pochodzili od greckiego księcia Gaythelosa (Goídel Glas, stąd nazwy Gael, gaelicki) i córki faraona Scoty. Podobno ruszyli oni do Hiszpanii, a ich potomkowie dotarli do Irlandii. Stamtąd około 330 roku p.n.e. ruszyli na Wielką Brytanię, gdzie założyli kolonię, nadając jej nazwę Scotia. Kiedy w 360 roku p.n.e. król Scotii, Fergus I, został zabity przez Piktów, Szkoci wycofali się do Irlandii.
Dopiero na przełomie IV i V wieku ponownie przybyli na Wielką Brytanię, pod wodzą Fergusa  syna Eryka, zajmując obszar zachodniej Kaledonii, czyli dzisiejsze hrabstwo Agryll z częścią Hebrydów Wewnętrznych.
Scota i Gaythelos płynący z Egiptu - ilustracja Waltera Bowera, pochodząca z XV wieku
Staroirlandzki dokument Senchus fer n-Alban (Historia ludzi Szkocji) wymienia trzy główne rodziny rządzące szkocką Dalriadą: Cenél nGabráin w Kintyre, Cenél n-Óengusa na Wyspie Jura, Cenél Loairn w Lorne. Ród Gabranów pochodził bezpośrednio od Fergusa (jego syn nazywał się Gabran). Dwa pozostałe rody wzięły początek od braci Fergusa - Loarna i Óengusa Mór. Jako głównych potomków królewskich (ruirí) uznaje się ród Gabranów.
Siedziba królów Dalriady znajdowała się prawdopodobnie w forcie Dunnad. Szkoci z Dalriady walczyli przeciwko Piktom, zajmującym tereny na północ i północny-wschód, Anglom z Northumbrii (na południowym-wschodzie), Brytom (na południowym zachodzie) i swoim współbraciom z irlandzkiej części królestwa.
Złoty wiek dla krainy przypadł na lata 574-608, kiedy panował Aedan mac Gabrain. Aedan był koronowany na wyspie Iona przez św. Kolumbę. Wypowiedział zwierzchnictwo irlandzkiej Dalriadzie i rozpoczął podbój Kaledonii. Jego wyprawy sięgały Orkadów, wyspy Man i znacznych terenów dzisiejszej Szkocji. Klęską zakończyła się za to inicjatywa przeciw Anglom z 603 r.
W 841 roku tron objął syn zmarłego króla Alpina II - Kenneth I MacAlpin. Wykorzystał on sprzyjającą sytuację, a mianowicie znaczne osłabienie Piktów przez wojny z Normanami, i w 843 roku zasiadł na tronie piktyjskim. Wówczas rozpoczęło się jednoczenie ziem dzisiejszej Szkocji. Pełnego zjednoczenia dokonał jego wnuk, Caustantín mac Áeda (900-943). Nowo powstałe państwo nazwano Alba. Obejmowało obszar na północ od zatok Firth of Forth i Firth of Clyde. Po zjednoczeniu Alby ...:Kamień Przeznaczenia:..., należący dotychczas do Dalriady, przeniesiono do Scone.
Królestwo przetrwało wiele najazdów i dało podwaliny pod dzisiejszą Szkocję. Tradycyjnie za pierwszego ...:króla Szkocji:... wymienia się Kennetha MacAlpina.