Clàrsach (gael.) lub Cláirseach (irl.) to nazwy harfy o drucianych strunach używanej zarówno w Szkocji, jak i w Irlandii. Początkowo harfa ta nazywała się cruit, jednak od XIV wieku nosi swoją obecną nazwę. Harfa była obecna już w czasach ...:Piktów:..., o czym świadczy rysunek harfisty na kamieniu z Monifieth. Do końca Średniowiecza był to najpopularniejszy instrument w Szkocji i Irlandii, a harfiści cieszyli się wielkim poważaniem i sławą wśród szkockich władców i magnatów. Mieli oni specjalne prawa społeczne i żywo uczestniczyli w recitalach i koronacjach. Muzycy byli nawet obecni podczas przegranej przez Szkotów bitwy pod Standard w 1138 roku. Król Aleksander III pojechał do Londynu złożyć hołd Edwardowi I Angielskiemu, a towarzyszył mu Elyas, "król harfistów". Wcześniej ziemie Elyasa zostały mu odebrane przez Edwarda, jednak po wizycie król napisał do szeryfów Perth i Fife, którzy przywrócili harfiście jego majątki.
Harfa pojawia się także w nazwach miejsc, jak na przykład Przełęcz Harfisty lub Pole Harfisty, głównie na wyspie Mull. W zamku Duntulim na wyspie Skye można podziwiać Okno Harfisty, a w Castlelachlan w hrabstwie Agryll - Galerię Harfisty. Nazwy te potwierdzają pozycję muzyków w ówczesnych czasach. Nazwisko klanowe MacWhirter (mac a' chruiteir) oznacza "syna harfisty" i jest popularne w Szkocji, a szczególnie w Carrick i Galloway.
Harfista - kamień z Monifieth
Do naszych czasów przetrwały trzy gaelickie harfy - dwie ze Szkocji (Harfa Królowej Marii i Harfa Lamonta) oraz jedna z Irlandii (Harfa Briana Boru). Ze źródeł wynika, że wszystkie trzy zrobiono w zachodniej części hrabstwa Highlands.
Harfy używali także szkoccy i irlandzcy poeci i bardowie, którzy przez tron angielski uważani byli za potencjalnych buntowników i rebeliantów. Królowa Elżbieta I zdelegalizowała używanie harfy, obawiając się, że może ona doprowadzić do buntu przeciwko Anglii. Rozkazała Lordowi Barrymore, aby wieszał każdego napotkanego harfistę i niszczył instrumenty. Pomimo represji harfa nadal była atrybutem muzyków Szkocji i Irlandii.
Clàrsach wyszła z użycia w Szkocji w XVIII wieku, a w Irlandii - w początkach XIX. Odrodzenie kultury gaelickiej, jakie miało miejsce pod koniec XIX wieku,
Harfistka
przyniosło nowy rodzaj harfy. Jej struny zrobione były z żyłki, a sposób grania na niej - oparty raczej na wielkich harfach orkiestralnych na pedał. Mimo tego, na nowy instrument w Szkocji nadal mówi się "clàrsach", natomiast w Irlandii - harfa irlandzka, uważana za symbol tego kraju.
Co roku odbywają się festiwale harfowe. Jednym ze słynniejszych jest Międzynarodowy Festiwal Harfowy w Edynburgu. Gromadzi się tam największa liczba harfistów z całego świata. W latach 1970-tych nastąpił w Szkocji renesans harfy starego typu (z drucianymi strunami). Buduje się repliki i uczy grać w sposób, jaki obowiązywał niegdyś. Obowiązkową imprezą, na której musi pojawić się każdy porządny harfista grający na clàrsach, jest Scoil na gCláirseach czyli Szkoła Clàrsach, odbywająca się w Kilkenny w każdy sierpień.