Robert the Bruce (średn. gael. Roibert a Briuis; ...:gaelicki:.... Raibeart Bruis) władał
Robert i Elżbieta na ilustracji z Seton Armorial
Szkocją od 1306 do 1329 roku jako król Robert I. Zajmuje on czołowe miejsce w historii kraju, jako wspaniały król i wielki wojownik o niepodległość Szkocji. 
Robert urodził się 11 lipca 1274 roku w Carrick jako syn Roberta de Brus, szóstego lorda Annandale i Marjorine z Carrick. Miał dziewięcioro rodzeństwa, w tym Izabelę - późniejszą królową Norwegii i Edwarda - króla Irlandii. Robert był pra-pra-pra-prawnukiem Dawida I. W 1295 roku Robert poślubił Izabelę z Mar, z którą miał córkę nazwaną na cześć jego matki - Marjorine. Siedem lat później, w 1302 roku, Robert poślubił Irlandkę Elżbietę de Burgh, z którą spędził resztę życia. Para miała dwie córki (Matyldę i Małgorzatę) oraz dwóch synów (Jana i Dawida - późniejszego króla Dawida II)
W 1290 roku nastąpiło wygaśnięcie dynastii Dunkeldów, co wywołało spór o sukcesję. W 1295 roku podpisano porozumienie z Francją (tzw. Auld Alliance czyli Stare Przymierze). Pomimo tego Szkocję opanował król Anglii Edward I, obsadzając tron Szkocji królem-marionetką Janem Balliolem. Wywołało to falę powstań narodowych w całej Szkocji. Na czele powstańców stanął ...:William Wallace:.... Robert początkowo był przeciwko powstaniom, próbując zawrzeć układ z proangielskim biskupem St Andrews - Williamem Lambertonem. Po stronie walczących opowiedział się dopiero 27 marca 1306 roku, po kilkuletnich najazdach Anglików na Szkocję.
Posąg Bruce'a  w bramie Zamku Edynburskiego
Tego dnia koronował się symbolicznie złotą opaską, gdyż korona szkocka (jak i ...:Kamień Przeznaczenia:...) zostały wywiezione z terenów Szkocji przez Edwarda. Prowadząc walkę przeciw najeźdźcom, Robert musiał również walczyć o koronę. 10 lutego 1306 roku w kościele franciszkanów w Dumfries, stoczył pojedynek ze swoim największym rywalem - Johnem Comynem. Za zabicie Comyna, Robert został ekskomunikowany przez papieża, co sprawiło, iż Kościół stał się bardzo nieprzychylnie nastawiony do bojów Szkotów o wolność. 
Po porażce z Anglikami w bitwie pod Methven (19 czerwca 1306) Robert udał się na wygnanie. Według legend, zimą tego roku, ukrył się w jaskini na wschodnim brzegu wyspy Rathlin w Irlandii, gdzie zauważył pająka, próbującego utkać sieć. Pająk co jakiś czas spadał i gubił nić, jednak powracał do swojej pracy, aż sieć była gotowa. Wtedy to Robert miał postanowić, iż będzie walczył z Anglikami do końca. Zainspirowany, powrócił do Szkocji, organizując kolejne powstania. Kwiecień 1307 roku przyniósł Szkotom zwycięstwo pod Glen Troll, a maj - wygraną pod Loudon Hill. Wkrótce zmarł Edward I, a tron przejął po nim słaby Edward II. Wzmocniło to pozycję Roberta, który kolejno zdobywał tereny Szkocji okupowane przez Anglików. Decydującą bitwą była wygrana pod ...:Bannockburn:... 24 czerwca 1314 roku. 
Kluczem do uzyskania pełnej niepodległości Szkocji była ...:Deklaracja z Arbroath:..., opracowana 6 kwietnia 1320 roku. Cztery lata później papież Jan XXII uznał Szkocję za niepodległe państwo i zdjął ekskomunikę z Roberta. W roku 1328 na mocy Traktatu z Northampton, Anglia uznała wolność Szkocji. 
Robert the Bruce zmarł 7 czerwca 1329 roku w zamku Cardross. Pochowano go w ...:opactwie Dunfermline:..., natomiast jego serce spoczęło w ...:opactwie Melrose:....