• ARBUTHNOT John
    1667-1735, szkocki pisarz i lekarz nadworny Anny Stuart. Stworzył postać Johna Bulla, bohatera wymierzonej przeciw wigom satyry The History of John Bull (1712), ucieleśniającego narodowe cechy Anglików.
  • BAILDON John
    1772-1846, hutnik szkocki. Rozbudował hutę w Gliwicach, gdzie w 1796 uruchomił pierwszy na kontynencie europejskim wielki piec pracujący na koksie zamiast węgla drzewnego. W 1802 roku skonstruował dmuchawę tłokową do maszyny parowej. Wraz z J.F. Weldingiem zaprojektował i zbudował w latach 1799-1802 Hutę Królewską (obecnie huta Kościuszko) w Chorzowie. W 1823 zbudował hutę na granicy gmin Katowice, Dąb i Załęże - dzisiejsza huta Baildon.
  • BAIN Alexander,
    1818-1903, szkocki filozof i psycholog; przedstawiciel empiryzmu i klasycznego asocjacjonizmu; prekursor psychofizjologii; zajmował się zwł. analizą uczuć i woli; założyciel czasopisma "Mind".
  • BAIRD John Logie
    1888-1946, szkocki wynalazca telewizji monochromatycznej i kolorowej oraz noktowizoru.
  • BARBOUR John,
    ok. 1320-1395, poeta szkocki; patriotyczny poemat The Bruce (ok. 1376) wierszowana kronika życia bohatera narodowego ...:Roberta Bruce'a:... ze słynnym opisem zwycięskiej ...:bitwy pod Bannockburn:....
  • BARCLAY John,
    1582-1621, poeta szkocki, piszący w języku łacińskim; romans historyczno-polityczny Argenis (1621), satyra przeciw jezuitom.
  • BARRIE Sir James Matthew
    1860-1937, pisarz szkocki, autor opowiadań, powieści i dramatów. Najbardziej popularnym dziełem, cieszącym się uznaniem zarówno dzieci, jak i dorosłych, jest baśń Piotruś Pan (1904, wyd. pol. 1913), którą również zaadaptował na scenę. Innym znanym utworem jest Nieporównany Crichton (1903, wyd. pol. 1921).
  • BARTHOLOMEW John George,
    1860-1920, szkocki kartograf i wydawca; zapoczątkował prace nad The Times Atlas of the World (1921).
  • BLACK Joseph,
    1728-99, chemik szkocki; prof. m.in. uniwersytetu w Edynburgu; badał fermentację, wprowadził pojęcie ciepła właściwego i ciepła przemian fazowych.
  • BOSWELL James
    1740-1795, szkocki biograf i autor dzienników; jego głównym dziełem jest Żywot doktora Samuela Johnsona (1791, wyd. pol. 1962).
  • BOTHWELL James Hepburn,
    hrabia, ok. 1538-1578, doradca królowej Szkocji Marii Stuart; przygotował zabójstwo jej męża, lorda Darnleya, i w 1567 poślubił królową; zmuszony do ucieczki z kraju
  • BREWSTER David
    Sir, 1781-1868, fizyk szkocki; profesor uniwersytetu w Saint Andrews i Edynburgu; członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie; odkrywca polaryzacji kołowej światła, zbadał polaryzację przez odbicie.
  • BROWN George Mackay,
    1921, szkocki poeta i prozaik; twórczość poświęcona Orkadom (na których mieszka), zwłaszcza ich związkom ze Skandynawią i Szkocją; poezja z motywami religijno-metafizycznymi; opowiadania i utwory sceniczne.
  • BRUCE James,
    1730-94, szkocki podróżnik, lekarz; 1770 odkrył jezioro Tana i miejsce wypływu Nilu Błękitnego; Travels to Discover the Source of the Nile.
  • BUCHANAN George,
    1506-82, humanista szkocki; propagator protestantyzmu; traktat o władzy królewskiej De Jure Regni (1579), tragedie (Jeftes 1578), łacińska parafraza psalmów biblijnych.
  • BUCHANAN Robert Williams,
    1841-1901, szkocki pisarz i publicysta; twórczość o tematyce wiejskiej; wiersze, powieści, dramaty.
  • BURGESS Anthony,
    właściwie John A. Burgess Wilson, 1917-93, pisarz szkocki; powieści ukazujące wizje przyszłości w konwencji groteski, fantastyki naukowej i tzw. czarnego humoru (Mechaniczna pomarańcza 1962, wydanie polskie 1991); prace krytycznoliterackie.
  • BURNS Robert,
    1759-96, poeta szkocki; wybitny przedstawiciel wczesnego romantyzmu; liryka patriotyczno-ludowa o radykalnej wymowie społecznej, pełna fantazji i humoru (wybór polski Z wierszy szkockich 1956).
  • CAMERON Charles,
    pierwsza połowa XVIII w.-1812, architekt szkocki; przedstawiciel klasycyzmu; od 1779 działał w Rosji; pawilony w Carskim Siole (1780-86), pałac i pawilony ogrodowe w Pawłowsku (1780-1801).
  • CAMPBELL Thomas,
    1777-1844, szkocki poeta i krytyk; przewodniczący Literackiego Towarzystwa Przyjaciół Polski (założonego 1832); powieści poetyckie, poematy, ody, ballady
  • CARLYLE Thomas
    1795-1881, historyk szkocki. W przeciwieństwie do materializmu historycznego zwolennik poglądu o ważnej roli jednostki w historii. Autor Über Helden, Heldenverehrung und das Heldentümliche in der Geschichte (O bohaterach, ich czczeniu i bohaterstwie w dziejach) (1841) oraz biografii Fryderyka Wielkiego (1857-68) i Olivera Cromwella (1845), a także literackiego ujęcia dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1837).
  • CHISHOLM George Goudie
    1850-1930, geograf szkocki, wykładał w latach 1908-1921 na uniwersytecie w Edynburgu; był sekretarzem szkockiego Towarzystwa Geograficznego w latach 1910-1925. Jego najbardziej znana praca to rozprawa naukowa poświęcona geografii gospodarczej: Handbook of Commercial Geography (1889).
  • CLAPPERTON Hugh,
    1788-1827, szkocki badacz Afryki; 1823 odkrył jezioro Czad; 1825 stwierdził, że Niger wpada do Zatoki Gwinejskiej, a nie do Nilu
  • CLARK James
    1936-1968, szkocki kierowca wyścigowy, dwukrotny mistrz świata Formuły I (1963 i 1965 na samochodzie Lotus-Climax). Wygrał 25 wyścigów Grand Prix. Zginął na torze Hockenheim podczas wyścigu o GP Niemiec.
  • CONNERY Sean,
    właściwie Thomas Corner, 1930, szkocki aktor filmowy, wielokrotny odtwórca roli Jamesa Bonda, m.in.: Doktor No (1962), Goldfinger (1964), Ognista kula (1965), Żyje się tylko dwa razy (1967), Diamenty są na zawsze (1971); inne filmy: Wzgórze (1965), Imię róży (1986), Nietykalni (1987).
  • CRIPS Donald
    1880-1974, szkocki aktor filmowy. W filmach występuje od 1907. Ważniejsze filmy: Narodziny narodu (1915), Złamana lilia (1919), Bounty (1935), Zielona dolina (1941, Oscar za rolę drugoplanową), Powrót Lassie (1943), Mściciel z Laramie (1955)
  • DEWAR Sir James,
    1842-1923, szkocki fizyk i chemik; pierwszy skroplił i zestalił wodór; wynalazł tzw. naczynie Dewara
  • DRUMMOND OF HAWTHORNDEN William,
    1585-1649, poeta szkocki; sonety refleksyjne, miłosne i religijne, panegiryki, pamflety przeciw antyrojalistom i prezbiterianom; Conversations (1833) zapisy rozmów z B. Jonsonem.
  • DUNBAR William,
    ok.1460-ok.1520, poeta szkocki; alegoryczne panegiryki i poematy, satyry przeciw negatywnym przejawom życia społecznego i obyczajowego w Szkocji.
  • DUNLOP John Boyd
    1840-1921, szkocki weterynarz, wynalazca ogumienia pneumatycznego dla pojazdów kołowych (1888). Założyciel fabryki opon, która obecnie znajduje się w gronie 5 największych koncernów przemysłu gumowego na świecie.
  • DUNN Douglas,
    1942, szkocki pisarz i krytyk literacki; liryki łączące obserwację socjologiczną z zainteresowaniami metafizycznymi; opowiadania i utwory dramatyczne.
  • DUNS SCOTUS Johannes,
    Jan Duns Szkot, ok. 1266-1308, szkocki teolog i filozof, franciszkanin; twórca kierunku w scholastyce, zw. szkotyzmem, łączącego augustynizm z arystotelizmem; jeden ze średniowiecznych odnowicieli badań nad rachunkiem zdań; Traktat o pierwszej zasadzie (wydanie polskie 1988).
  • FERGUSON Adam,
    1723-1816, filozof szkocki; prof. uniwersytetu w Edynburgu, przedstawiciel szkockiej szkoły filozofii; uważany za prekursora socjologii mieszczańskiej.
  • FISH,
    właściwie Derek William Dick, 1958, szkocki kompozytor i autor tekstów muzyki młodzieżowej. Przyjęty w 1980 r. do grupy Marillion jako wokalista miał znaczący udział w jej sukcesach jako autor niebanalnych tekstów, współkompozytor przebojów. Zadebiutiował solowo w 1989 r. Początkowo zaproponował repertuar zbliżony do stylu reprezentowanego przez Marillion, późniejsze próby zerwania z tym stylem zaowocowały banalnymi stylistycznie utworami pop. Najbardziej znane przeboje Fisha to: I Know What I Like Genesis, Boston Tea Party, Shadowplay. Znane albumy Fisha: Suits, Sushi, Songs From The Mirror.
  • FLEMING Sir Alexander,
    1881-1955, lekarz i mikrobiolog szkocki; profesor w Szpitalu Św. Marii w Londynie; 1929 odkrył działanie bakteriostatyczne pleśni pędzlaka i nazwał ciało czynne penicyliną; 1945 Nagroda Nobla.
  • FORSYTH Bill,
    1947, szkocki reżyser filmowy, tworzący także w USA; dramaty Gospodyni domowa (1987), Local hero (1982).
  • GALT John
    1779-1839, pisarz szkocki; w swoich powieściach opisywać społeczeństwo Szkocji w czasach rewolucji przemysłowej; główne dzieła: Annals of the Parish (1821).
  • GRAHAME Kenneth
    1859-1932, szkocki pisarz, urzędnik bankowy. Autor książek dla dzieci, m.in. opowieści O czym szumią wierzby (1908), opowiadań i powiastek The Golden Age (1985), Dream Days (1898), Pagan Papers (1893), The Headswoman (1898).
  • GREGORY James
    1638-1675, szkocki matematyk i optyk; badał okresowość funkcji tangens i wynalazł jeden z rodzajów teleskopu.
  • HAMILTON William
    Sir, 1788-1856, filozof szkocki; prof. logiki i matematyki uniwersytetu w Edynburgu; przedstawiciel tzw. filozofii zdrowego rozsądku.
  • HENRYSON Robert,
    1424?-1505?, poeta szkocki; jeden z najwybitniejszych twórców angielskiego średniowiecza; poemat The Testament of Cresseid (1532), satyryczne bajki w stylu Ezopa, sielanka Robene and Makyne (1765).
  • HILL David Octavius,
    1802-70, szkocki malarz i fotograf; uważany za pierwszego fotografa artystycznego; fotografie wykonywał jako szkice do prac malarskich.
  • HOGG James
    zwany Ettrick, 1770-1835, poeta szkocki , współpracownik Waltera Scotta, autor popularnych, satyrycznych pieśni i wierszy; główne dzieło: The Queen's Wake (1813).
  • HUME David,
    1711-76, szkocki filozof, historyk i ekonomista; przedstawiciel empiryzmu, sceptycyzmu, agnostycyzmu; krytykował pojęcia przyczynowości, siły i substancji, sformułował prawa kojarzenia; Traktat o naturze ludzkiej (1739-40, dwa wydania polskie).
  • HUTTON James
    1726-1797, geolog szkocki ; prowadził badania dotyczące formacji i rozwoju skorupy ziemskiej. W przeciwieństwie do teorii A.G. Wernera o tzw. wędrówce kontynentów, uznawał erupcyjne pochodzenie bazaltu i granitu. Jako pierwszy wprowadził pojęcie metamorfizmu, aby wyjaśnić pochodzenie łupków krystalicznych.

...::: [ I - N ] :::...